الشيخ أبو الفتوح الرازي
75
روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )
گفتهاند : « لبّ » ، صافى عقل باشد ( 1 ) ، از عقل خاصّتر است ، و لبّ چيز ( 2 ) مغز او باشد ، و اگر عقل را لبّ خوانند سزاوار است براى آن كه پوست قشر تن است ، و سينه قشر دل است ، و دل قشر عقل است . اگر آنچه در يك قشر باشد لبّ بود ، آنچه در سه قشر باشد اولى و احرى كه لبّ بود ، و اين بر سبيل تشبيه باشد . * ( وَما أَنْفَقْتُمْ مِنْ نَفَقَةٍ ) * [ 364 - ر ] * ( أَوْ نَذَرْتُمْ مِنْ نَذْرٍ ) * ، هر ( 3 ) نفقه اى كه كنى از آنچه خداى واجب ( 4 ) كرد بر شما يا نذرى كه شما واجب ( 5 ) كردى بر خود . و « نذر » عقد الشىء على النّفس باشد ، و آنگه منعقد باشد كه گويد : للَّه على كذا ( 6 ) ان كان كذا ، خداى را بر من فلان چيز ( 7 ) است از حجّ و روزه و نماز و صدقه اگر فلان [ كار ] ( 8 ) بباشد ، بر اين اتّفاق اصحاب است و بيشتر فقها . و بنزديك بعضى اصحاب ( 9 ) ما ، « نذر » منعقد شود ، و اگر چه مطلق باشد ، چنان كه گويد : للَّه على كذا ، و اگر چه نگويد : ان كان كذا ، چون چنين گويد ، [ وفا ] ( 10 ) واجب بود به آن ، و اگر ذكر خداى نكند و گويد : علىّ كذا ، او : « نذرت » ، او : « عاهدت نفسي » ، و آنچه به اين ( 11 ) ماند ، وفا كردن به آن مستحبّ بود . و « نذر » بر وجوه ( 12 ) باشد : يكى آن بود كه نذر كند با خدا بر اداى واجبات يا اجتناب ( 13 ) بعضى مقبّحات ، يا فعل بعضى خيرات و طاعات ، وفا به اين واجب بود و اين نذر طاعت باشد . و نذر ( 14 ) ديگر نذر معصيت بود ، و آن چنان باشد كه نذر كند با خدا كه واجبى ( 15 )
--> ( 1 ) . آج ، لب و . ( 4 - 2 ) . تب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : چيزى . ( 3 ) . همه نسخه بدلها : هر آن . ( 5 ) . مج ، وز ، دب ، آج ، لب ، مب : بواجب . ( 6 ) . مج ، وز و اگر چه بگويد ، مر و اگر چه نگويد . ( 7 ) . لب ، فق : خير . ( 8 ) . اساس ، مج ، وز : ندارد ، با توجه به تب و ديگر نسخه بدلها افزوده شد . ( 9 ) . اساس كه در اين مورد نو نويس است : علماء ، با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 10 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها افزوده شد . ( 11 ) . تب : دب : بدين . ( 12 ) . اساس كه در اين مورد نو نويس است : بر سه نوع ، با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 13 ) . اساس كه در اين مورد نو نويس است : امتناع ، با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 14 ) . اساس كه در اين مورد نو نويس است : امّا نوع ، با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 15 ) . اساس كه در اين مورد كلمه زير وصّالى رفته و نو نويس است : كه واجبات خود ، با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد .